Inspiratie voor curriculumontwikkeling

6-3-2018

​Hieronder staan bronnen die inzicht geven in het natuurwetenschappelijk onderwijs en het ontwikkelen van een visie op het leergebied Natuur & techniek. Klik voor meer informatie over de afzonderlijke vakken in de menubalk bovenaan de pagina. De bronnen zijn gegroepeerd rond vier thema's.

Curriculumontwikkeling
in het verleden en de toekomst​​​

Vernieuwing bèta examenprogramma's

In 2010 zijn de examenprogramma's voor de bètavakken vernieuwd. De adviezen van de vernieuwingscommissies en de monitoring van de vernieuwing leest u hier​.

Vakspecifieke Trendanalyse (VTA)

De stand van het curriculum van het natuurwetenschappelijke domein is beschreven in het VTA.  Hierbij aandacht voor de plannen, de daden en de resultaten van de verschillende vakken in po en vo (ook wel het beoogde, het uitgevoerde en het gerealiseerde curriculum genoemd).

​Curriculum.nu

Deze twee bronnen beschrijven visies die geschreven zijn in de context van onderwijs 2032. Het zijn documenten die belangrijk zijn geweest bij de doorontwikkeling:

 
​​Internationale curricula
Er valt veel te leren van het onderwijs in andere landen qua vorm en inhoud. Hier een aantal buitenlandse voorbeelden​. ​​

Duitsland

Dit is een richtinggevend raamwerk waarin samenhang en natuurwetenschappelijke geletterdheid een belangrijke rol spelen. In Duitsland wordt het curriculum per staat vastgesteld. Het doel van dit raamwerk is coherentie tussen de staten en mogelijk ook in Europa.

Engeland

Door het opbouwen van essentiële basiskennis en -concepten moeten leerlingen worden aangemoedigd  om te begrijpen hoe wetenschap kan worden gebruikt om uit te leggen wat zich voordoet, om te voorspellen hoe dingen zich zullen gedragen en om oorzaken te analyseren.​

Finland

Om samenhang te realiseren en leerlingen beter voor te bereiden op deze tijd ligt de nadruk van het Fins onderwijs op Phenomenon-based learning (PhBL). Kenmerken van PhBL zijn: multidisciplinair, holistische benadering, actief, realistische context. Holistische onderwerpen zoals de mens, technologie, water of energie. Het verschil met de traditionele schoolcultuur ligt in het feit dat de bestudeerde onderwerpen vaak worden opgedeeld in relatief kleine, afzonderlijke delen (decontextualisatie).

Frankrijk

In dit curriculum worden leerlingen vanaf het po een onderzoekende houding vol nieuwsgierigheid, creativiteit, kritisch denken en interesse bijgebracht binnen het wetenschappelijke en technische domein. Deze aanpak is gebaseerd op de vragen van leerlingen over de echte wereld en op het oplossen van problemen. ​

Nieuw-Zeeland

In het nationale curriculum van Nieuw-Zeeland wordt technologie als apart leergebied beschreven. De manier waarop het beschreven is biedt desondanks veel mogelijkheden voor integratie met andere leergebieden.

Verenigde Staten (NGSS)

Kern is het 3D-leren: kernbegrippen (vakinhoud) – werkwijzen (zoals onderzoeken) – denkwijzen (zoals oorzaak en gevolg). Onder andere de Nederlandse Kennisbasis Natuurwetenschappen en technologie voor de onderbouw vo (zie boven) heeft zich laten inspireren door de Amerikaanse Next Generation Science Standards (NGSS), met zijn degelijk uitgewerkte kader "to help students build a cohesive understanding of science over time". 

    

Samenhang 
tussen verschillende vakken in het natuurwetenschappelijk onderwijs​   ​

Samenhang in het natuurwetenschappelijk onderwijs

In deze notitie wordt de samenhang zichtbaar gemaakt tussen de nieuwe examenprogramma's van biologie, natuurkunde, scheikunde en NLT. Het doel is een basis te bieden voor verdergaande ontwikkeling van samenhang tussen de natuurwetenschappelijke vakken.

Geïntegreerd onderwijs

Artikel over de tegenstelling tussen disciplinair en geïntegreerd natuurwetenschappelijk onderwijs, waarbij disciplinair onderwijs verwijst naar de verwerving van wetenschappelijke kennis en geïntegreerd onderwijs betrekking heeft op de integratie van natuurwetenschappelijke kennis in het dagelijkse leven van de leerling.

Kennisbasis

De Kennisbasis voor de onderbouw is een voorbeelduitwerking van de kerndoelen, die laat zien wat de kenmerkende bijdrage van elk vak kan zijn, maar ook hoe die vakken met elkaar samenhangen.

​​

Evaluatie
Delen van het curriculum worden met meer of minder regelmaat geëvalueerd.​   ​
​ ​​

Peil.Natuur en Techniek (po)

Uitgevoerd door de Inspectie voor Onderwijs geeft dit onderzoek inzicht in het aanbod, prestaties van de leerlingen en trends.

TIMSS (po)

TIMSS staat voor Trends in International Mathematics and Science Study. Aan dit onderzoek doen landen mee met het basisonderwijs (10-jarigen), voortgezet onderwijs (14-jarigen) of met beide groepen. Nederland neemt deel met groep 6 van het basisonderwijs.

PISA (vo)

Internationaal vergelijkend onderzoek onder 15 jarigen, met in het meest recente onderzoek (2015) speciale aandacht voor science onderwijs.


  

Contactpersoon