Toetsrevolutie. Naar een feedbackcultuur in het voortgezet onderwijs4051821-11-2017 13:55:3917htmlFalseaspxToetsen als onderdeel van het leerproces. In dit boek beschrijven docenten, wetenschappers en experts hoe ze in hun dagelijkse (les)praktijk werken aan een feedbackcultuur waarin fouten maken mag en moet. SLO Duiding2016<div aria-labelledby="ctl00_PlaceHolderMain_ctl29_label" style="display&#58;inline;"><span style="color&#58;#1a1a1a;font-family&#58;&quot;arial&quot;,sans-serif;font-size&#58;10pt;">​​​Toetsen als onderdeel van het leerproces om het onderwijs en de leerprocessen te verbeteren en om leerlingen meer eigenaarschap te bieden in het onderwijs waaraan ze deelnemen. In dit boek beschrijven docenten, wetenschappers en experts hoe ze in hun dagelijkse (les)praktijk werken aan een feedbackcultuur waarin fouten maken mag en moet. </span><p><span style="color&#58;#1a1a1a;font-family&#58;&quot;arial&quot;,sans-serif;font-size&#58;10pt;">In de beschouwing benadrukken de auteurs dat de implementatie van formatieve evaluatie een complex proces is, waarbij uitwerking vanuit een gezamenlijke visie cruciaal is en alle aspecten van het curriculaire spinnenweb (inhouden, doelen, middelen, tijd, etc.) betrokken zijn.</span></p></div><p>Natuurkunde-didacticus Ed van den Berg beschrjft in het hoofdstuk&#160;<em>Formatieve toetsing met onmiddelijke feedback </em>(p. 17-34)<em> </em>praktijkvoorbeelden uit verschillende vakken. ​</p>
Samenhang in het natuurwetenschappelijk onderwijs voor havo en vwo510519-10-2017 08:34:23126http://natuurentechniek.slo.nl/Paginas/Forms/Alle documenten.aspxhtmlFalseaspxtext/html; charset=utf-8 SLO Duiding2011<div>Deze notitie is bestemd voor docenten biologie, scheikunde, natuurkunde en nlt, schoolleiders en beleidsmakers. Hierin wordt de samenhang zichtbaar gemaakt tussen de nieuwe examenprogramma's van biologie, natuurkunde, scheikunde en nlt. Het doel van deze notitie is een basis te bieden voor verdergaande ontwikkeling van samenhang tussen de natuurwetenschappelijke vakken in syllabi, handreikingen en in lesmaterialen, om zo samenhangend onderwijs voor meer docenten mogelijk te maken. Het eerste deel van de publicatie gaat over samenhang tussen de natuurwetenschappelijke schoolvakken. Het tweede deel geeft daarvoor een fundering, in de vorm van een vakoverstijgend kader dat de samenhang tussen de natuurwetenschappelijke disciplines karakteriseert. In de bijlagen zijn combinaties van eindtermen van steeds twee schoolvakken opgenomen. Uitwerkingen in de lespraktijk van deze combinaties bieden leerlingen een goed beeld van de samenhang tussen de natuurwetenschappelijke disciplines.</div>Pdf-bestand
Curriculumspiegel 2017107721-11-2017 13:55:39htmlFalseaspxDe Curriculumspiegel 2017 biedt een overzicht van en inzicht in de belangrijkste curriculaire ontwikkelingen, knelpunten en uitdagingen rond vakken en generieke inhoudelijke thema's. Met de Curriculumspiegel wil SLO iedereen - inclusief zichzelf - die vanSLO Duiding2017Elvira Folmer;Annette Koopmans;Wilmad Kuiper<div aria-labelledby="ctl00_PlaceHolderMain_ctl29_label" style="display&#58;inline;"><div>De Curriculumspiegel 2017 biedt een overzicht van en inzicht in de belangrijkste curriculaire ontwikkelingen, knelpunten en uitdagingen rond vakken en generieke inhoudelijke thema's. Met de Curriculumspiegel wil SLO iedereen - inclusief zichzelf - die vanuit praktijk, beleid, wetenschap en maatschappij zijn of haar steentje bijdraagt aan goed onderwijs in Nederland een spiegel voorhouden.&#160;<br>&#160;</div><div>Deze tweede editie verschijnt op een moment dat een inhoudelijke herijking van het curriculum in het primair en voortgezet (speciaal) onderwijs in het middelpunt van de belangstelling staat. De inhoud van deze Curriculumspiegel kan inspireren en ondersteunen bij de complexe curriculaire knopen die daarbij moeten worden doorgehakt. </div><div><br> De Curriculumspiegel 2017 omvat zestien hoofdstukken. In de eerste zeven hoofdstukken komen de volgende generieke thema's aan de orde&#58;</div><ul><li>ruimte, richting en ruggensteun;</li><li>curriculaire samenhang;</li><li>maatwerk;</li><li>curriculum en toetsing; </li><li>curriculum en ICT;</li><li>schooleigen curriculumontwikkeling; </li><li>maatschappelijke vorming.</li></ul><p>In de daarop volgende negen hoofdstukken staan vakgebieden centraal. Al deze bijdragen bestaan uit samenvattingen van vakspecifieke trendanalyses.&#160;In hoofdstuk&#160;12 vindt u de samenvatting van&#160;de Vakspecifieke trendanalyse Natuur en Techniek. </p></div><p>​</p>
Cijfers geven werkt niet4052521-11-2017 13:55:39htmlFalseaspxEen van de eerste vragen die elke leraar zichzelf stelt, is hoe hij zijn leerlingen iets kan aanleren. Wat is de meest effectieve manier om ze de beoogde kunstjes en kennis bij te brengen? John Hattie heeft deze vraag beantwoord met 2 woorden: (...)SLO Duiding2013<p>​<font color="#000000">Een van de eerste vragen die elke leraar zichzelf stelt, is hoe hij zijn leerlingen iets kan aanleren. Wat is de meest effectieve manier om ze de beoogde kunstjes en kennis bij te brengen? John Hattie heeft deze vraag beantwoord met 2 woorden&#58; formatieve evaluatie. Ofwel, leerlingen die hun eigen werk kunnen beoordelen. Maar hoe doe je dat? Wiliam geeft in dit boek tips waarmee je als leraar continu kunt controleren of je leerlingen het doel van een les hebben begrepen, of je les geland is en welke informatie ze nog nodig hebben om het einddoel te bereiken.</font></p>
Toetsen met leerwaarde4275821-11-2017 13:55:39htmlFalseaspxToetsen hebben een enorme impact op het leren en de motivatie van lerenden. De onderzoekers voerden een literatuuronderzoek uit naar de effectiviteit van het zogenoemde ‘formatief’ toetsen in het onderwijs: toetsen die verder leren stimuleren. SLO Duiding2013<div aria-labelledby="ctl00_PlaceHolderMain_ctl29_label" style="display&#58;inline;"><p><span style="color&#58;#1a1a1a;font-family&#58;&quot;arial&quot;,sans-serif;font-size&#58;10pt;">​​Toetsen hebben een enorme impact op het leren en de motivatie van lerenden. Ook bepalen toetsen in hoge mate hoe wordt geleerd. Eerdere studies hebben aangetoond dat de klassieke summatieve functie van toetsing gericht op afsluiting en certificering niet meer toereikend is om kwaliteit van (een leven lang) leren te borgen. Ook stimuleren deze toetsen onvoldoende de verantwoordelijkheid van lerenden. Vanuit wetenschappelijk en maatschappelijk perspectief is veel bewijs voorhanden dat formatief toetsen het leren ​​positief beïnvloedt. Dit bewijs is echter nog niet systematisch in kaart gebracht op basis van recente theoretische inzichten over formatief toetsen. Ook bereiken onderzoeksresultaten onvoldoende de praktijk blijkend uit de vele vragen die het onderwijsveld nog heeft over de implementatie van effectieve vormen van toetsing.</span></p><p><span style="color&#58;#1a1a1a;font-family&#58;&quot;arial&quot;,sans-serif;font-size&#58;10pt;">De onderzoekers voerden een literatuuronderzoek uit naar de effectiviteit van het zogenoemde ‘formatief’ toetsen in het onderwijs&#58; toetsen die verder leren stimuleren. Uit hun studie blijkt dat formatief toetsen meerwaarde biedt als condities, doelen, methoden en leeruitkomsten op elkaar worden afgestemd. Belangrijkste bevinding is dat er ongeveer acht toetsmethoden effectief blijken te zijn voor het leren van leerlingen. Ook beschrijven&#160;de onderzoekers&#160;vier belangrijke condities die onontbeerlijk zijn voor een duurzame implementatie van formatief toetsen, zoals de toetsbekwaamheid van leraren en&#160;het creëren van een leergemeenschap onder leraren.</span></p></div><p>​​​</p>Pdf-bestand
Innoveren vanachter de keukentafel4276121-11-2017 13:55:39htmlFalseaspxDit boek vertelt het verhaal van het technasium, een onderwijsvorm die in 2003 aan de keukentafel van Judith Lechner en Boris Wanders in Groningen werd bedacht. Het blikt terug met een aantal betrokkenen.SLO Duiding2014<p>Dit boek vertelt het verhaal van het tec​​hnasium, een onderwijsvorm die in 2003 aan de keukentafel van Judith Lechner en Boris Wanders in Groningen werd bedacht. Het technasium is een variant van vwo en havo voor doeners met interesse in bètatechnische vraagstukken. Van 'idee aan de keukentafel' is het technasium in tien jaar tijd uitgegroeid tot een heuse innovatieve beweging in het voortgezet onderwijs. In 2013 zijn er 83 technasia in Nederland met meer dan vijftienduizend leerlingen en dit aantal is sindsdien nog verder gegroeid. Er is een apart examenvak Onderzoek &amp; Ontwerpen. Hoe is dat in zijn werk gegaan? Welke factoren verklaren het succes tot nu toe? En welke uitdagingen liggen er voor de komende jaren? Wat kunnen we hieruit leren over innovatieprocessen in het algemeen en in het onderwijs in het bijzonder? Met het oog op tien jaar technasia werd het lectoraat Goed Bestuur en Innovatiedynamiek in Maatschappelijke Organisaties bij de HAN uitgenodigd om naar deze ​​​​​innovatieve beweging een evaluatief onderzoek te starten. Het resultaat is een interessant en rijk geïllustreerd boek over een opmerkelijke innovatieve beweging in het voortgezet onderwijs. Leerzaam en informatief voor iedereen die bij innovatieprocessen en bij het onderwijs betrokken is&#58; van ouders tot en met beleidsmakers​.​​​</p>
De meesterproef bij O&O4276421-11-2017 13:55:39htmlFalseaspxTwee 6-vwo leerlingen van het Caland Lyceum in Amsterdam doen verslag van het wel en wee bij het uitvoeren van hun meesterproef voor het vak Onderzoek & ontwerpen op het Technasium.SLO Duiding2017<p>​​​​​​​​​Twee 6-vwo leerlingen van het Caland Lyceum in Amsterdam doen verslag van het wel en wee bij het uitvoeren van hun meesterproef voor het vak Onderzoek &amp; ontwerpen op het Technasium. Lisa Pahladsingh en Guy Maré beschrijven de zoektocht naar een opdracht​​​(gever) en ​​de weg om die opdracht tot een goed eind te brengen.</p><p>De artikelen zijn te verkrijgen via de NVON.​​</p>
Wetenschap & technologie in het basis- en speciaal onderwijs. 309921-11-2017 13:55:3978htmlFalseaspxDe componenten houding, vaardigheden en kennis vormen de basis voor het leerplankader W&T. De houding is beschreven in gedragsindicatoren. De vaardigheden onderzoeken en ontwerpen zijn uitgewerkt tot leerlijnen met subvaardigheden...SLO Duiding2016Beker, T.;Marja van Graft;Martin Klein Tank<p>​​​​De componenten houding, vaardigheden en kennis vormen de basis voor het leerplankader W&amp;T. De houding is beschreven in gedragsindicatoren. De vaardigheden onderzoeken en ontwerpen zijn uitgewerkt tot leerlijnen met subvaardigheden&#58;</p><ul><li>observeren en meten</li><li>bronnen, materialen en gereedschap gebruiken</li><li>denkwijzen hanteren</li><li>reflecteren, waarderen en oordelen</li></ul><p>De kenniscomponent is beschreven in samenhangende begrippen.<br>Hoewel deze componenten in de onderwijspraktijk moeilijk zijn te scheiden, zijn ze in het leerplankader in aparte paragrafen op hoofdlijnen beschreven. Tevens is een hoofdstuk toegevoegd over W&amp;T in de onderwijspraktijk. <br>Het leerplankader dient als uitgangspunt voor de opleiding tot leraar basisonderwijs bij de uitwerking W&amp;T op de pabo. Methodeontwikkelaars en organisaties en bedrijven met een aanbod voor leerlingen basisonderwijs, kunnen dit leerplankader en de leerlijnen gebruiken als richtinggevend document bij de ontwikkeling van hun aanbod.</p>Pdf-bestand
Afstemming Wiskunde Natuurkunde1367721-11-2017 13:55:39111htmlFalseaspxDe werkgroep Afstemming wiskunde- natuurkunde heeft acht thema’s uitgekozen die van belang zijn voor de samenhang tussen de beide vakken. Bij elk van deze thema’s zijn aanbevelingen geformuleerd.SLO Duiding2015Jos Paus<p>Als onderdeel van de SLO-projecten Coördinatie invoering nieuwe examenprogramma's natuurwetenschappelijke vakken en Coördinatie invoering nieuwe examenprogramma's wiskunde heeft SLO een werkgroep Afstemming wiskunde-natuurkunde tweede fase ingesteld. De werkgroep heeft acht thema’s uitgekozen die van belang zijn voor de samenhang tussen de beide vakken. Bij elk van deze thema’s zijn aanbevelingen geformuleerd. Sommige aanbevelingen zijn voornamelijk bestemd voor docenten en lerarenopleiders die willen afstemmen met hun wiskunde- of natuurkunde-collega's, andere zijn vooral bestemd voor examenmakers of uitgevers, weer andere voor syllabus- of vernieuwingscommissies.</p><p>Het gaat om de volgende thema's&#58;</p><ol><li>rekenkundige en wiskundige vaardigheden in de onderbouw en bovenbouw</li><li>examenwerkwoorden</li><li>manipuleren van expressies</li><li>nauwkeurigheid en afronden</li><li>notaties</li><li>evenredigheid en verhoudingen </li><li>vectoren in de wiskunde en natuurkunde</li><li>hulpmiddelen</li></ol> <div data-canvas-width="213.94500000000002" style="left&#58;518.917px;top&#58;568.308px;font-family&#58;sans-serif;"> <span style="font-size&#58;10pt;font-family&#58;&quot;arial&quot;,sans-serif;">Sommige aanbevelingen zijn voornamelijk bestemd voor docenten en lerarenopleiders die willen afstemmen met hun wiskunde-of natuurkunde-collega's, andere zijn vooral bestemd voor examenmakers of uitgevers, weer andere voor syllabus- of vernieuwingscommissies</span><span class="ms-rteFontSize-2"><br></span></div><br><p class="MsoNormal"><br></p><p>​</p>Pdf-bestand
Naar een leerplan gezonde leefstijl in onderbouw vo1367821-11-2017 13:55:3929htmlFalseaspxDeze handreiking ondersteunt coördinatoren gezonde leefstijl, schoolleiders en leraren om het onderwijs over een gezonde leefstijl van leerlingen in de onderbouw van het voortgezet onderwijs (vo) in te richten. SLO Duiding2015Berend Brouwer;Ger van Mossel;Maaike Rodenboog<p>​Deze handreiking ondersteunt coördinatoren gezonde leefstijl, schoolleiders en leraren om het onderwijs over een gezonde leefstijl van leerlingen in de onderbouw van het voortgezet onderwijs (vo) in te richten. Dat wordt gedaan door te richten op het gezamenlijk ontwerpen van een leerplan gezonde leefstijl door een ontwikkelteam binnen de school. Uitgangspunt binnen het ontwerpproces is het curriculaire spinnenweb. Na een toelichting op het spinnenweb worden drie manieren beschreven om met dit leerplankundige model om te gaan.</p><p>Scholen hebben de afgelopen jaren een groeiende belangstelling om een bijdrage te leveren aan een gezonde leefstijl bij leerlingen. Vanuit de Onderwijsagenda Sport, Bewegen en Gezonde Leefstijl in en rondom de school (PO-Raad, VO-raad &amp; MBO-Raad, 2012) worden scholen gestimuleerd om de gezonde leefstijl van hun leerlingen te bevorderen. Scholen zoeken naar manieren en maken keuzes uit allerlei leermaterialen om hun onderwijs daarop in te richten.SLO heeft daarom in opdracht van OCW een handreiking <em>Naar een leerplan gezonde leefstijl </em>ontwikkeld.</p><p>Deze handreiking ondersteunt coördinatoren gezonde leefstijl, schoolleiders en leraren om het onderwijs over een gezonde leefstijl van leerlingen in de onderbouw van het voortgezet onderwijs (vo) in te richten. Dat wordt gedaan door te richten op het gezamenlijk ontwerpen van een leerplan gezonde leefstijl door een ontwikkelteam binnen de school.Doel daarbij is het maken van onderwijs vanuit een bepaald didactisch idee&#58; veranderen van gedrag in gezonde leefstijl bij leerlingen. De kunst is om met docenten, schoolleiding en personeel in gesprek te gaan over zowel het te ontwikkelen onderwijs als de gehele school als leeromgeving. </p><p>De instrumenten uit deze handreikingkunnen daarvoor gebruikt worden. Met deze handreiking kunnen scholen&#58;</p><ul><li>reflecteren op de huidige schoolsituatie; </li><li>hun visie formuleren op onderwijs over een gezonde leefstijl;</li><li>een samenhangend leerplan gezonde leefstijl ontwerpen;</li><li>een keuze maken uit en implementeren van leermaterialen over een gezonde leefstijl.</li></ul><p><br></p><p><br></p>Pdf-bestand