Sector
  • Vmbo onderbouw
  • Havo onderbouw
  • Vwo onderbouw
  • Gymnasium onderbouw
Leerplankundig thema
  • Kennisbasis

Hoe kan het leren worden bevorderd?

14-2-2017

Voorbeelden van vragen

  • Hoe ziet de structuur van een object of een stof er uit?
    • Uit welke onderdelen bestaat de structuur?
    • Hoe hangen die onderdelen met elkaar samen?
    • Waar is de structuur van gemaakt en wat zijn de eigenschappen van het materiaal die daarmee samenhangen?
  • Hoe ziet het proces of gedrag er uit dat door de structuur wordt bepaald?
  • Welke eigenschappen komen voort uit deze structuur?
  • Waar dient de structuur  voor?
  • Hoe bevordert de structuur de functie?
  • Zijn er andere structuren te vinden of te ontwerpen met dezelfde functie?
  • Aan welke eisen moet de structuur nog meer voldoen en in hoeverre zijn die te combineren met de functie?
  • Welke structuur kan ik ontwerpen die een bepaalde functie kan vervullen?
  • Op welke wijze wordt in dit organisme deze functie vervuld? 

Activiteiten

Door middel van eenvoudige schema's kunnen leerlingen verbanden leren leggen tussen structuur en functie (zie hieronder). Het algemene ontwerp van zo'n schema en de bijbehorende redeneringen ziet er als volgt uit: In de bovenste regel gaat het om redeneren van structuur naar functie, in de onderste om redeneren van functie naar structuur.

StructuurVerbinding tussen structuur en functieFunctie

Hoe ziet het eruit? →
(vorm, materiaal, onderdelen, constructie, patroon in de tijd)

Hoe werkt het? →
Welke eigenschappen heeft het?

Wat is de functie?
Wat kan je ermee doen?

Hoe kan ik dit ontwerpen?
Hoe zorgt dit organisme voor deze functie?
Welk materiaal is geschikt?

← aan welke eisen moet het voldoen?

← welke functie moet vervuld?


 


Toegepast voor het onderwerp zeep:

   Structuur EigenschapFuncties
Wat zijn de specifieke onderdelen van het zeepmolecuul?Wat zijn de eigenschappen van die specifieke onderdelen? 
Hydrofobe staartDit hydrofobe gedeelte is oplosbaar in vetDit is het deel van het zeepmolecuul dat in het vet kan 'binnendringen'

Hydrofiele kop

 

Dit hydrofiele gedeelte is oplosbaar in waterDit is het deel dat het zeepmolecuul met water kan mengen, waardoor het vetbolletje kan worden weggevoerd in het water


Toegepast voor het onderwerp zaden:

StructuurVerbinding tussen structuur en functieFunctie
Esdoorn; vleugels aan de zadenVleugels veroorzaken het meegevoerd worden door de windGeschikt voor verspreiding
Zaden relatief klein en lichtZaad dient als reservevoedsel voor kiemplantjeMinder geschikt als voedselvoorraad voor kiemplantje
Groot aantal zaden

Vergroot de kans op kieming

Kost veel energie van de moederplant

 

 


Vaak kun je vragen die beginnen met 'waarom',  zoals 'waarom vallen de bladeren in de herfst' op meerdere manieren beantwoorden:
  • Causaal, namelijk wat is de prikkel die de processen in gang zet, wat gebeurt er precies in de bladsteel
  • Functioneel, namelijk wat is het belang voor de overleving van de plant dat de bladeren vallen

Het is van belang dit goed uit elkaar te houden, o.a. door de term 'waarom' te vermijden.