Sector

  • Po
  • Vo

Vakgebied

  • Biologie
  • Natuurkunde
  • NLT
  • Onderzoek en ontwerpen
  • Scheikunde

Leerplankundig thema

  • Samenhang
  • Vakintegratie
  • Doorlopende leerlijnen en samenhang
  • 21st century skills
  • Digitale geletterdheid
  • Onderzoekend en ontwerpend leren

Samenhang en afstemming N&T-vakken

14-3-2017

​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​Meer samenhang in het onderwijsaanbod kan de toenemende interdisciplinariteit van de wetenschap weerspiegelen. Want de samenleving kent grote vraagstukken en problemen die bètabreed benaderd moeten worden. Onderzoekers werken veelal in teamverband, maar wel ieder vanuit een vakspecifieke discipline en eigen perspectief.

Aansluiting bij de praktijk en actualiteit van de wetenschap kan de leerstof voor leerlingen betekenisvoller en begrijpelijker maken. Daarbij gaat het om samenhang binnen een vak (vakonderdelen, leerjaren), maar ook tussen verschillende vakken en tussen school en omgeving.​

Er zijn verschillende manieren om naar samenhang te kijken:

  • de manier waarop samenhang zichtbaar wordt gemaakt:
    • ​via vocabulaire: verschillende vakken of disciplines gebruiken dezelfde woorden voor dezelfde begrippen om zo samenhang duidelijk herkenbaar te maken;
    • via gemeenschappelijke concepten of denkwijzen, zoals energiebehoud of systeem;
    • ​via  gemeenschappelijke vaardigheden of werkwijzen zoals onderzoeken, ontwerpen of modelleren;
    • via inhoudelijke thema's waaraan meerdere vakken of disciplines hun bijdrage leveren, zoals 'vervoer' of 'voeding';
  • de onderdelen waartussen de samenhang kan worden versterkt:
    • verschillende onderdelen van een vak die bijvoorbeeld in verschillende leerjaren aan de orde komen, zoals een doorlopende leerlijn elektriciteit;
    • verschillende natuurwetenschappelijke vakken; denk aan een project scheikunde-biologie rond voeding of een cursus practicumvaardigheden voor biologie, natuur- en scheikunde;
    • ​​​​​wiskunde en andere bètavakken, waarbij gekeken wordt hoe wiskundige concepten in natuurkunde, scheikunde en biologie gebruikt worden;
    • natuurwetenschappelijke vakken en niet-bètavakken, zoals samenwerking tussen natuurkunde en gym bij mechanica of tussen scheikunde en economie bij duurzaam grondstoffengebruik;
  • de manier waarop samenhang wordt georganiseerd:
    • samenhang tussen de traditionele vakken;
    • samenhang binnen een apart vak dat naast de traditionele vakken bestaat, zoals Natuur, Leven en Technologie en Onderzoek & Ontwerpen;
    • sa​menhang binnen een vak dat de traditionele vakken vervangt, mogelijk bèta-overstijgend​​, zoals een vak science of projectonderwijs in het PO in het kader van oriëntatie op jezelf en de wereld.
Iedere vorm van samenhang is in elk van deze drie categorieën te classificeren. Een vak practicumvaardigheden, bijvoorbeeld, gaat over samenhang in vaardigheden, tussen bètavakken en als apart vak naast de traditionele vakken.​